Bomenplan Aalsmeer

Hier leest u een samenvatting van de uitkomsten en analyse van de enquête. Nogmaals hartelijk dank voor het invullen.

Resultaten bomenenquête

Algemene informatie

De enquête is 102 keer ingevuld. Het zwaartepunt in de leeftijd van de respondenten ligt tussen de 41 en 60 jaar. Toch zijn uit alle leeftijdsgroepen (m.u.v. de groep 20 jaar of jonger) reacties gekomen.

De respondenten zijn goed verdeeld over de diverse woonwijken van Aalsmeer. De meeste respondenten komen uit de wijken Aalsmeer Dorp, Kudelstaart en Stommeer.

Vraag 1: het belang van bomen in de woonstraat

We zien hier twee sierperen langs de Mastweg in Kudelstaart (nieuwbouwwijk). Deze sieperen zijn bomen met een sierwaarde (mooie bloemen) en fleuren het straatbeeld op. Deze bomen zijn vaak geplant in woonwijken en worden niet zo oud, vaak zo’n 30-40 jaar.

Waarom zijn deze bomen belangrijk?

Het betrof een open vraag waarbij de antwoorden als volgt gegroepeerd konden worden:

• Deze bomen zijn belangrijk voor de ecologie en biodiversiteit. Ze zijn een voedselbron voor insecten, bijen en belangrijk als nestgelegenheid voor vogels.
• Deze bomen zijn belangrijk omdat ze zorgen voor de ‘aankleding’ van de woonwijk. Het geeft een aantrekkelijk en kleurrijk, maar ook een rustgevend beeld en uitzicht. Deze specifieke soort bloeit uitbundig en de sierwaarde is belangrijk.
• De bomen zijn belangrijk voor de productie van zuurstof.
• Deze bomen zijn belangrijk omdat ze een prettig leefklimaat creëren. De bomen zuiveren de lucht, zorgen voor opname van water en geven schaduw.

Meer in het algemeen werd enige keren geantwoord dat alle bomen (in algemene zin) intrinsiek belangrijk zijn. Zeker in een woonwijk.

Vraag 2: grote bomen aan de rand van een woonwijk

We zien een plataan aan de rand van de woonwijk, bij de Mijnsherenweg. Platanen groeien relatief snel maar kunnen toch zeer oud worden, soms wel 300 jaar. De bomen kunnen een grote omvang (in de hoogte en breedte) bereiken en kunnen zorgen voor veel schaduw.

Wat vindt u van deze boom op deze plaats?

Verreweg de meeste mensen geven aan dat dergelijke bomen groot mogen worden. Eventuele overlast door schaduw is daarbij geen reden om de boom te vervangen.

Wel geven verschillende mensen aan dat dergelijke grote bomen gesnoeid kunnen worden als ze te groot worden.

Daarnaast komt regelmatig de opmerking terug dat, in het geval van overlast door schaduw, de betreffende bewoners een belangrijke stem moeten krijgen.

Vraag 3: dilemma’s ruimte voor de boom

Hier ziet u een foto, gemaakt op Geerland. De ruimte in deze straat is beperkt: er moet parkeerruimte zijn voor auto’s, in de grond ligt riolering en verschillende kabels en leidingen. Daarom blijft er weinig ruimte over voor de wortels van de bomen. Daardoor neemt de conditie van de bomen in de straat af en de boom op de foto moest daarom zelfs worden gekapt. 

Dilemma 1: wat vindt u belangrijker en waarom: voldoende parkeerruimte of voldoende groeiruimte voor de boom?

Verreweg de meeste mensen geven aan dat bij het dilemma parkeerruimte vs. groeiruimte voor de boom, het belang van de groeiruimte voor de boom groter is. Daarbij komen de volgende opmerkingen vaak terug:

• Veel respondenten vinden het een lastig dilemma en geven aan dat beide naast elkaar moeten kunnen bestaan. Enerzijds is er het belang dat auto’s dichtbij moeten worden geparkeerd en dat er voldoende parkeergelegenheid moet zijn. Anderzijds is het belangrijk dat bomen de ruimte krijgen.
• Het belang van bomen wordt steeds meer ingezien en dit belang moet groter worden. De omgeving is teveel vergrijsd.
• Het is alleen nuttig om bomen te planten als deze bomen voldoende leefruimte krijgen.
• Een groene omgeving is enorm belangrijk voor de aankleding, CO2-opname, compenseren van uitlaatgassen enzovoorts. Dit gaat dus voor meer parkeerruimte.

Dilemma 2: wat vindt u belangrijker en waarom: voldoende ruimte voor riolering en kabels en leidingen of voldoende groeiruimte voor de boom?

De uitslag bij de enquête is vergelijkbaar met het dilemma bomen vs. parkeerruimte. Echter, veel mensen geven aan dat riolering en kabels en leidingen evengoed onmisbaar zijn als bomen. Voor beide moet voldoende ruimte zijn. Een aantal veelvoorkomende reacties op een rij:

• Kijk naar ‘ en/en’-oplossingen i.p.v. ‘of/of’-oplossingen.
• De aangelegde infrastructuur moet wel beschermd worden.
• Riolering en kabels zijn een levensbehoefte. Maar met een omweg moet er toch altijd ruimte zijn voor een boom.
• Eigenlijk vind ik bomen heel belangrijk, maar genoeg ruimte voor riolering en kabels moet er natuurlijk ook zijn.
• De leidingen en riool kun je ook omleggen.
• Een kleine boom is ook een boom! Het hoeft niet veel ruimte te kosten.
• Kabels en dergelijke kunnen omgelegd worden. Een wijk zonder groen is niet leefbaar.
• Bomen hebben ruimte nodig om te groeien, zonder ruimte heeft het geen zin om ze te poten. Dit tot op zekere hoogte, er kan niet overal rekening gehouden mee worden. Dan is de keuze voor de soort boom erg belangrijk.

Vraag 4: uniforme of diverse laanbeplanting

Langs verschillende doorgaande wegen, staan vaak lange rijen bomen. Vaak werd tot nu toe gekozen voor een gelijkvormige (uniforme) laanbeplanting met bijvoorbeeld essen. Dit oogt vaak mooi en geeft structuur aan het landschap. Nadeel van deze vorm van beplanting is dat de ziektegevoeligheid groter is en de biodiversiteit lager. Bij een (laan)beplanting met verschillende bomen is de ziektegevoeligheid lager en de biodiversiteit meestal hoger. Wel is dan minder sprake van een strakke lijn in het landschap.

Waar en waarom zou u kiezen voor uniforme (laan)beplanting?

Het betrof hier een open vraag waarop veel verschillende antwoorden zijn gegeven. De algemene lijn is dat de respondenten graag meer diversiteit zien in de bomenlanen van Aalsmeer. Aan de andere kant zijn er ook mensen die juist de strakke lijnen in het landschap waarderen. Redenen dan wel locaties om te kiezen voor uniforme laanbeplantingen:

• Langs lange, rechte doorgaande (provinciale) autowegen.
• Rustig beeld.
• Visueel aspect, esthetisch aantrekkelijk.
• Langs historische structuren.
• Waar dit cultuurgebonden is (kastanjelaan, berkenlaan etc.).
• Bij gezichtsbepalende lanen.
• Strakke en chique belijning.
• Zou mogelijk efficiënter en goedkoper zijn in het beheer.

Waar en waarom zou u kiezen voor (laan)beplanting met verschillende bomen?

Redenen waarom men voor diverse laanbeplanting zou kiezen zijn:

• Ziektegevoeligheid.
• Belangrijk voor biodiversiteit. 
• Rijker dierenleven.
• Constante bloei en beleving van de boomstructuur.
• Zorgt voor natuurlijker beeld.
• Authentiek beeld.

Vraag 5: functies boom in woonwijk

We nemen even een ‘gemiddelde’ boom in Aalsmeer als uitgangspunt. Denkt u daarbij aan onderstaande situatie langs de Schweitzerstraat: een boom van zo’n 25 jaar oud, staand in een woonwijk bij een speeltuintje. Het is een soort die voedsel biedt aan bijvoorbeeld vogels en insecten.

Deze boom vertegenwoordigt verschillende functies. Hoe belangrijk zijn deze voor u?

De boom langs de Schweitzerstraat kon worden beoordeeld op vier functies:

• ecologie en natuur;
• beleving en gebruik;
• creëren prettige leefomgeving;
• klimaat en opname CO2.

Uit de antwoorden is gebleken dat de respondenten gemiddeld 8,5 punten geven aan één van de functies. De gemiddelde scores voor alle functies zijn dus relatief hoog. Toch zijn er onderling verschillen aan te wijzen.

• De functies ‘ecologie en natuur’ en ‘klimaat en opname CO2’ scoren het hoogste. Deze functie van bomen wordt dus over het algemeen als belangrijkste gezien;
• De functie ‘beleving en gebruik’ scoort gemiddeld het laagst. Maar deze functie krijgt gemiddeld wel 8 punten en is dus zeker niet onbelangrijk;
• De functie ‘creëren prettige leefomgeving’ staat op plek 3. Ook deze functie, specifiek voor deze meidoorn bij de speelplaats, is dus erg belangrijk.

Vraag 6: functies boom in park

We nemen de bomen in het Seringenpark in Aalsmeer als uitgangspunt. Denkt u daarbij aan bomen van zo’n 50 jaar oud die van oorsprong veel voorkomen in Aalsmeer en waar in de zomer veel bij en rond wordt gerecreëerd.

Deze bomen vertegenwoordigen verschillende functies. Hoe belangrijk zijn deze voor u?

De bomen konden worden beoordeeld op vijf functies:

• accentueren van de cultuurhistorie;
• ecologie en natuur;
• beleving en gebruik;
• creëren prettige leefomgeving;
• klimaat en opname CO2.

Uit de antwoorden is gebleken dat de respondenten gemiddeld 8,6 punten geven aan één van de functies. De gemiddelde scores voor alle functies zijn relatief hoog. Toch zijn er onderling verschillen aan te wijzen.

• De functies ‘ecologie en natuur’ en ‘klimaat en opname CO2’ scoren het hoogst;
• De functie ‘accentueren van de cultuurhistorie’ scoort gemiddeld het laagst. Deze functie krijgt gemiddeld wel 8 punten en is dus zeker niet onbelangrijk;
• De score bij de functies ‘creëren prettige leefomgeving’ en ‘creëren prettige woonomgeving’ zijn vergelijkbaar met de boom langs de Schweitzerstraat (zie vraag 5).

Vraag 7: bestratingsopdruk

Diverse bomen in Aalsmeer staan in bestrating. Dit is geen natuurlijke groeiplaats voor een boom en daardoor kunnen problemen optreden zoals bestratingsopdruk. Op onderstaande foto ziet u daar een voorbeeld van, overigens niet uit Aalsmeer.

Is de situatie met bestratingsopdruk reden om de boom te kappen?

De meerderheid van de respondenten geeft aan dat bestratingsopdruk nooit reden is om een boom te kappen; of geeft aan dat dit alleen in extreme gevallen kan, zoals bij een kapotte riolering of fundering.

In de opmerkingen kwam terug dat het belangrijk is om rekening te houden met de boomsoort bij aanplant. Daarnaast moet de boom alleen worden geplant als hij voldoende ondergrondse groeiruimte krijgt.

Vraag 8: oude leilindes in particuliere tuin op waardevolle bomenlijst

Hieronder ziet u twee oude lindes in de tuin van een particulier, overigens niet in gemeente Aalsmeer.

Zouden dergelijke bomen moeten worden opgenomen op de waardevolle bomenlijst, zodat deze een extra beschermde status krijgen?

Een ruime meerderheid geeft aan dat deze bomen op de waardevolle bomenlijst moet komen.

Vraag 9: populier op boerenerf op waardevolle bomenlijst

Hieronder ziet u twee oude lindes in de tuin van een particulier, overigens niet in gemeente Aalsmeer.

Zouden dergelijke bomen moeten worden opgenomen op de waardevolle bomenlijst, zodat deze een extra beschermde status krijgen?

Ongeveer de helft van de respondenten geeft aan dat deze boom moet worden opgenomen op de waardevolle bomenlijst.

De vervolgvraag met betrekking tot de waardevolle bomen was welke redenen belangrijk zijn als het gaat om waardevolle bomen.

Uit de antwoorden op deze vraag bleek in het algemeen dat alle aspecten belangrijk worden gevonden als het gaat om de waarde van de boom. Verder blijkt het volgende:

• De meeste mensen geven aan dat zij de ‘ecologische waarde’ en ‘cultuurhistorische waarde’ het belangrijkste vinden;
• Daarnaast wordt de leeftijd genoemd als een belangrijk criterium om de boom op de waardevolle bomenlijst te zetten;
• De aspecten ‘omvang’, ‘boomvorm’, ‘boomsoort’ en ‘levensverwachting’ worden relatief gezien het minst belangrijk gevonden.

Vraag 10: overlast door vallend blad, zaad en vruchten

De els staat in de top-3 van meest voorkomende soorten in Aalsmeer. De soort komt van nature veel voor in de omgeving. Deze bomen staan ook regelmatig in de woonwijken. Elzen kunnen zowel in de herfst als in het voorjaar zorgen voor overlast door vallend blad en de vallende vruchten en zaden (elzenproppen). Hieronder een voorbeeld van de Apollostraat in Aalsmeer.

Is overlast door blad, zaad en vruchten een reden om maatregelen te treffen?

Verreweg de meeste respondenten geven aan dat vallend blad, vruchten en zaden geen reden zijn om een boom te kappen. Dit hoort van nature bij een boom en is dus geen reden tot kap.

Een klein deel geeft aan dat dergelijke overlast ook prima door snoeien kan worden opgelost.

Bij de opmerkingen wordt het volgende genoemd:

• Meer diversiteit in soorten kan zorgen voor minder overlast;
• Het verwijderen van bestaande (gezonde) bomen is echter niet de goede oplossing;
• De gemeente kan ook eenvoudig bijdragen door bladkorven te plaatsen of door de straat regelmatig te vegen;
• Kap kan een optie zijn, mits de herplant wordt uitgevoerd.

Vraag 11: de afstand van bomen tot de erfgrens

De ruimte in Aalsmeer is beperkt door het vele water, de vaak smalle bermen en de hoge grondwaterstanden. De grond ligt daarnaast vaak vol met kabels en leidingen. Dit betekent dat er in bestaande situaties vaak weinig ruimte is om verder te vergroenen en meer bomen aan te planten. Bekijk onderstaande foto ter illustratie (overigens niet uit Aalsmeer).

Stel dat de situatie op de foto de enige plek is waar een boom kan komen. Mag dit wat u betreft?

De meeste respondenten geven aan dat de afstand van bomen tot erfgrenzen mag worden verkleind. Het vergroenen van de gemeente is belangrijker. In Aalsmeer kan dit een belangrijk middel zijn, vanwege de relatief smalle straten en de beperkte ruimte voor bomen.

Bij de opmerkingen wordt het volgende benoemd:

• Veel mensen geven aan dat dit wel altijd in overleg met de bewoners moet gebeuren.
• De gemeente moet dan toekomstige problemen met bestratingsopdruk ook zien te voorkomen.
• Bij het planten van bomen in het trottoir, moet ook rekening worden gehouden met rolstoelen, kinderwagens en dergelijke.
• Bij nieuwbouw moet bij de inrichting vooraf al voldoende rekening worden gehouden met de ruimte voor groen en bomen.

Vraag 12: bomen en zonnepanelen

Steeds meer mensen laten zonnepanelen op hun dak leggen voor groene energie. Daarbij komt het regelmatig voor dat bomen de opbrengst van zonnepanelen verminderen, doordat de panelen deels in de schaduw komen te liggen. Bomen zelf vangen echter ook CO2 uit de lucht, geven verkoeling en leveren een positieve bijdrage aan het klimaat.

Moet de gemeente ingaan op verzoeken tot kap of snoei bij het plaatsen van zonnepanelen?

Vrijwel alle respondenten geven aan dat bomen voorgaan op zonnepanelen. Wel geeft 38% aan dat de gemeente bij de aanplant van nieuwe bomen wel rekening kan en moet houden met de combinatie met zonnepanelen. Geen enkele van de respondenten gaf aan dat bomen moeten wijken voor zonnepanelen.

Bij de opmerkingen wordt het volgende benoemd:

• Als opmerking werd genoemd dat dit een lastig dilemma is. Bomen hebben echter veel meer voordelen dan de zonnepanelen, zoals de opname van fijnstof en het zorgen voor verkoeling.
• Probeer bij aanplant van nieuwe bomen rekening te houden met de schaduwval.
• Snoei zou een mogelijkheid zijn om deze problemen te voorkomen.

Vraag 13: gratis boom cadeau van de gemeente

Steeds meer gemeenten vergroenen hun oppervlak door gebruik te maken van particuliere terreinen. Dit wordt vaak gedaan door bewoners de mogelijkheid te bieden om op kosten van de gemeente een boom te planten op eigen terrein. Wat vindt u daarvan?

Wat vindt u van het initiatief van het aanbieden van een gratis boom aan bewoners?

Een ruime meerderheid van de respondenten geeft aan dat ze zouden meedoen met het initiatief van de gratis boom van de gemeente. Ze zien dit als een goede manier om de gemeente te vergroenen. Ca. 20% van de bewoners vindt dat de gemeente zich moet richten op bomen op haar eigen terrein.

Bij de opmerkingen wordt het volgende benoemd:

• De gemeente is zelf wel als eerste aan zet om het goede voorbeeld te geven.
• De gemeente heeft wel zelf haar eigen verantwoordelijkheid en moet dit in de werkwijze ook tot uiting laten komen. Het bomenbeleid moet dus niet alleen gericht zijn op de bomen voor particulieren.

Vraag 14: algemene opmerkingen

Bij de algemene opmerkingen zijn veel persoonlijk getinte reacties gegeven; zowel via de enquête (81 reacties) als via Facebook (30 reacties). Verder zijn veel tips en adviezen gegeven voor het op te stellen bomenbeleid. In een aantal opmerkingen werd ook kritiek op het handelen van de gemeente geuit. Ook al ging de enquête over bomenbeleid, er zijn ook opmerkingen gemaakt die met vervanging van bomen te maken hebben.

Een makkelijk te trekken conclusie is dat het onderwerp bomen erg leeft in de gemeente.

Van alle algemene opmerkingen is onderstaande samenvatting gemaakt.

Enquête

Mensen waren blij dat zij via de enquête hun mening konden geven. Tegelijk werd ook aandacht gevraagd voor de uitwerking van het bomenbeleid in de praktijk. Vooral in communicatie vinden mensen dat er veel verbeteringen mogelijk zijn.

Communicatie

Betrek mensen meer bij het bomenbeleid, maar ook bij het vergroenen van de gemeente. Draag het belang van bomen en groen uit voor ons als bewoners. Informeer mensen over de waarde die bomen hebben, over groen, biodiversiteit en natuur. Het is niet alleen interessant om je kennis van bomen te vergroten, het geeft ook meer begrip waarom bepaalde maatregelen uitgevoerd worden.

Suggesties van bewoners

Diverse mensen hebben tips aangedragen waar informatie te vinden is over de waarde van bomen in de bebouwde omgeving, zoals de website: https://bouwnatuurinclusief.nl/blogs/bomen-ja-graag.

Meer bomen in onze leefomgeving zou de kwaliteit van de leefomgeving zeker kunnen verbeteren. Landschapsarchitecten en ecologen hebben kennis en kunde om de gemeente te adviseren.

Een goed idee vinden diverse mensen wandelpaden in het groen met een bladerdak voor schaduw in de zomer; zeker als de wandelpaden verbonden zijn met elkaar en de diverse parken en wijken.

Boomspiegels zouden aangeplant kunnen worden met kleurrijke beplanting.

Straten met bomen zijn mooier dan straten zonder bomen. Elk renovatieplan, nieuwbouwplan of (her-)inrichten van infrastructuur moet een focus (voldoende ruimte) hebben op bomen en groen om er in de komende 30-50 jaar voor te zorgen dat Aalsmeer leefbaar blijft. Woningbouw is ook belangrijk, maar maak geen kale, grauwe straten en wijken.

Vervanging, herplant en aanplant

Bij de vervanging van bomen wordt veel aandacht gevraagd om een grote diversiteit aan inheemse soorten aan te planten. Bomen met een hoge ecologische waarde. Ook wordt een pleidooi gehouden voor soorten als Kastanjebomen: koninklijke bomen, prachtige herfstkleur en mooie bloesem en vruchten.

Sommige reacties gaan over heel specifieke locaties waar bomen verwijderd zijn. Het heeft mensen verdrietig of boos gemaakt; er is onbegrip over de redenen voor verwijdering of men is het er niet mee eens. Veel reacties roepen de gemeente op heel zorgvuldig om te gaan met het kappen van bomen, omdat alle bomen nodig zijn voor een mooie, groene omgeving. Een jonge boom voor een volwassen boom geeft pas na jaren weer dezelfde balans.

Daarnaast is er ook begrip voor de verwijdering van oude of zieke bomen. Belangrijk wordt gevonden dat er weer bomen voor terug komen. Veel aandacht wordt in reacties gevraagd voor herplant. Het wordt op prijs gesteld als reeds gedane beloften voor herplant worden nagekomen of in het Bomenplan worden verwerkt. Veel specifieke locaties voor aanplant of herplant van bomen worden genoemd. Ook worden suggesties gegeven om vakken met bomen te versterken met heesters en kruiden.

Vergroenen van tuinen

Stimuleer bewoners om hun tuinen te vergroenen. Schaduw is belangrijk in verband met de opwarming van de aarde.

Verschillende mensen pleiten voor minder bestrating in tuinen en meer groen. Meerdere mensen zijn bereid om 1 of meer bomen in hun tuin te planten.

Tot slot

Deze samenvatting geeft de grote lijn van de gemaakte opmerkingen.

We doen ons best om rekening te houden met alle gemaakte opmerkingen en een ambitieus, inspirerend bomenbeleid te maken dat recht doet aan een Groen Aalsmeer.